Propolis, zwany również kitem pszczelim, to jedna z najcenniejszych substancji produkowanych przez pszczoły.

W tym artykule dowiesz się, jak pszczoły ją pozyskują propolis i w jaki sposób pszczelarze, jak i Ty, możesz wykorzystać go do różnych celów. Przedstawimy również proste przepisy.

Co to jest propolis?

Kit pszczeli to gęsta substancja składająca się z żywic roślinnych, wosków, olejków eterycznych, pyłku kwiatowego oraz wydzielin pszczelich. Pszczoły wykorzystują propolis do uszczelniania, wzmacniania i zabezpieczenia wnętrza ula, chroniąc go przed bakteriami, grzybami i wirusami.

Jak pszczoły pozyskują propolis?

Pszczoły pozyskują propolis z pąków kwiatów drzew i krzewów. Rośliny wydzielają żywicę w poranionych miejscach, aby chronić się przed infekcjami. Pszczoły zbierają ją i mieszają z woskiem własną śliną, tworząc propolis.

Propolis może mieć różne barwy, takie jak czerwono-pomarańczowa, brunatna lub żółtozielonkawa, w zależności od składników roślinnych zebranych przez pszczoły w danym sezonie.

Zastosowanie propolisu przez pszczelarzy

Propolis ma wiele zastosowań w pszczelarstwie. Pszczoły używają go do uszczelniania i zabezpieczania ula. Propolis pomaga chronić ul przed obcymi owadami, bakteriami i grzybami, tworząc silne środowisko antyseptyczne. Ponadto, propolis jest wykorzystywany do naprawy uszkodzonych plastrów w ulu oraz do dezynfekcji i ochrony przed chorobami pszczół.

Pszczelarze podpatrując pszczoły wykorzystują propolis jako naturalny dezynfekujący środek leczniczy, wspierający regenerację tkanek oraz impregnat do materiałów roboczych, jak rękawice skórzane.

Propolis w medycynie ludowej

Propolis był od zawsze stosowany w medycynie ludowej. Ze względu na swoje cenne właściwości bakteriobójcze, przeciwzapalne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, propolis jest wykorzystywany jako naturalny środek wspomagający leczenie różnych schorzeń. Może być stosowany zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie.

Zastosowanie kitu pszczelego jeszcze kilkadziesiąt lat temu było ograniczone. Stosowano go najczęściej jako dodatek do past, lakierów oraz politury. Lecznictwo ludowe wykorzystywało propolis do uśmierzania bólu i rzeczywiście, obecnie potwierdza się przeciwbólowe działanie propolisu które jest wyższe od działania kokainy.

Propolis dziś w profilaktyce zdrowia

Propolis ma działanie przeciwbólowe, dlatego jest stosowany w przypadku aft, pleśniawek, zapalenia dziąseł i nadwrażliwości zębów. Może również być pomocny w leczeniu infekcji wirusowych, takich jak opryszczka, polio czy grzybicze bakteryjne zapalenie narządów płciowych. Propolis wspomaga układ odpornościowy, działa uspokajająco i ma korzystny wpływ na układ krwionośny.

Na podstawie licznych badań stwierdzono, że propolis ma zdolność do wykazywania silnych właściwości bakteriostatycznych a nawet i bakteriobójczych. W rezultacie kit znalazł zastosowanie, jaki środek leczniczy w schorzeniach skóry, również tej zrogowaciałej, jak paznokcie (bakteryjnych, grzybiczych, wypryskach i łuszczycy), w zapalenie gardła, i przewodu pokarmowego.

Odkryto także pozytywne działanie propolisu na regenerację tkanki kostnej, mięśniowej i naskórka, stąd też wynika jego zastosowanie w leczeniu odmrożeń, odleżyn, otarć, ubytków mięśni.

Proste przepisy na wykorzystanie propolisu w domu

Propolis do dezynfekcji

Jeśli chcesz samodzielnie przygotować propolis do dezynfekcji w domu, oto prosty przepis.

Potrzebujesz:

– 100 g propolisu surowego,
– 140 ml wody (najlepiej destylowanej albo przegotowanej i wystudzonej),
– 360 ml spirytusu 95% V/V.
Dodatkowo:
– słoik 1l do mieszania
– buteleczka z ciemnego szkła 30ml z dyspenserem (do kupienia w każdej aptece)

Podane wartości mogą wydać się nieoczywiste, należy wziąć pod uwagę:

– zawartość substancji rozpuszczalnych w etanolu w surowym propolisie: 50% (m/m)
– gęstość etanolu 95% : 811 g/dm3
– gęstość etanolu 70%: 856 g/dm3
– przy mieszaniu etanolu z wodą zachodzi zjawisko kontrakcji, co oznacza, że po zmieszaniu 140 ml wody i 360 ml etanolu 95% nie otrzymamy łącznie 500 ml, a jedynie 488 ml.

A zatem:

– 500 ml etanolu 95% (V/V) waży 406 g
– 360 ml etanolu 95% (V/V) waży 291 g
– 488 ml etanolu 70% (V/V) waży 432 g

W wyniku powyższych procedur nie otrzymamy prawdopodobnie dokładnie 10% stężenia nalewki. Teoretycznie powinno to być odpowiednio 10,3% ia 10,8%. Jednak przede wszystkim zależeć to będzie od dokładnej zawartości substancji rozpuszczalnych w etanolu w użytym surowcu.

Przygotowanie:

Wsyp suchy kit pszczeli
Dodaj alkoholu tak aby roztwór wyniósł około 72-74%
Wszystkie składniki umieść w szczelnym, szklanym pojemniku.
Dokładnie zamknij pojemnik i odstaw na 2-3 tygodnie, aż propolis rozpuści się i mikstura nabierze ciemnego koloru.
Codziennie delikatnie potrząsaj pojemnikiem, aby składniki lepiej się połączyły.
Na koniec włóż całość do zamrażalnika – to dodatkowo zwiąże pozostały wosk.
Przefiltruj przez filtr od kawy, najlepiej niebielony.

Odsączone osady wykorzystywać do leczenia chorób skórnych, zaś gotowy propolis można stosować na rany, oparzenia, stany zapalne skóry, a także wewnętrznie, jako środek wspomagający odporność.

Możesz przechowywać go do 12 miesięcy w ciemnym szkle, w ciemnym i chłodnym miejscu.

Aktywny Balsam Propolisowy

Naturalny balsam propolisowy szczególnie zalecany przy wszelkich urazach skórnych, otarciach, nieestetycznych wykwitach.

Aktywne składniki:

– antyseptyczny propolis,
– nawilżający miód naturalny,
– regenerujące masło Shea lub nawilżający olej kokosowy lub kakaowy
– i kojący wosk pszczeli.

Dzięki propolisowi oraz aktywnym składnikom odbudowującym, balsam propolisowy – posiadający certyfikat BIO – doskonale radzi sobie z problemami skórnymi. Skuteczne działanie zapewni miód o właściwościach oczyszczających oraz masło Shea o właściwościach regenerujących.

Zalecany przy wszelkich urazach, otarciach skóry oraz przy nieestetycznych wykwitach skórnych.

Proporcje:

100g masła shea lub lanoliny
1 łyżka miodu
5g wosku
30 ml propolisu

Proporcje można dostosować do własnych preferencji, ale powyższe są sprawdzone.

Przygotowanie:

W małym garnku lub kąpieli wodnej rozpuść masło shea na małym ogniu.
Dodaj miód i mieszaj, aż składniki się połączą.
Dodaj wosk, aż się rozpuści i konsystencja będzie jednorodna.
Dodaj propolis i kontynuuj mieszanie, aż wszystkie składniki będą równomiernie rozprowadzone.
Zdejmij z ognia i pozostaw do ostygnięcia.
Przelej balsam do słoika lub pojemnika do przechowywania.

Nałoż na uszkodzoną skórę i pozostawić do wchłonięcia. Można zastosować plaster, aby uniknąć kontaktu z ubraniem.

Podsumowanie

Propolis, znany również jako kit pszczeli, jest cenną substancją pozyskiwaną przez pszczoły. Pszczoły wykorzystują propolis do wzmacniania i ochrony swojego ula. Propolis ma wiele zastosowań w pszczelarstwie, medycynie ludowej i medycynie naturalnej. Może być stosowany zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, ze względu na swoje cenne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze. Jeśli chcesz przygotować propolis w domu, możesz skorzystać z prostych przepisów. Pamiętaj, że przed zastosowaniem propolisu w celach leczniczych, zawsze warto skonsultować się z lekarzem.